تبلیغات
ایلیا - تاریخچهء پیدایش و سیر تکاملی علم آمار
تاریخچهء پیدایش و سیر تکاملی علم آمار | آمار ,

واژهء Statistics که به معنای علم آمار است با واژه های state (= دولت،دولتی) و statist (=دولتمرد،سیاستمدار که به معنای آمارگیر نیز بکار می رود) همخانواده است. علت این امر آن است که دولت ها می خواستند از امکانات انسانی و مالی قلمرو حکومت خود آگاه شوند( مثلا ًً می خواستند بدانند جمعیت کشور چند نفر است؟ چه ترکیبی دارد؟ چند تای آنها استعداد سپاهی شدن را دارند؟ و...)

برای بدست آوردن این آگاهی ها با روش هایی که امروزه بسیار ابتدایی به نظر می رسد به آمارگیری می پرداختند. بدین گونه تصور می شد که علم آمار فقط در دستگاه دولت مصرف دارد. بعدها معلوم شد که آمار دانشی است که افراد و سازمانهای غیردولتی نیز می توانند از آن بهره برداری کنند.

در قرن 17 رواج قمار در میان شاهزادگان و سلاطین اروپا،موجب پیدایش و رشد تئوری احتمالات شد زیرا آنان با به خدمت گرفتن ریاضیدان هائی مانند پاسکال،نیوتن،لایپ نیتز،فرما و برنولی در شناخت قوانین قمار بسیار کوشیدند.

از حدود صد سال پیش، آماردانان به توسعهء روش هائی همت گماشتند که امروزه «علم آمار استنباطی» نامیده اند.

اهدف علم آمار

هدف اول: توصیف ساده،روشن و قابل فهم مشاهده ها که معمولا ً در نمونهء مناسبی از جامعه صورت می گیرد.

هدف دوم: تعمیم نتایج مشاهده های مزبور به جامعه ای که نمونه از آن برگرفته شده است.

اما سه مبحث اصلی علم آمار عبارتند از:

1- آمار توصیفی، ویژگی های کلی تعدادی ازداده ها را ( که معمولا ًبه نمونه تعلق دارند) در قالب یک عدد بیان می کند مثلا ً در یک نمونه تصادفی 50تایی از دانشجویان یک دانشگاه قدها را اندازه می گیرد و میانگین آن 50 داده را (که مثلا ًً 168 سانتی متر است) به دست می آورد. آمار توصیفی به هدف اول بررسی های آماری خدمت می کند.

2- آمار استنباطی، بر اساس ویژگیهای مشاهده شده شده در نمونه، ویژگی های جامعه را برآورد می کند مثلا ً چون میانگین قد یک نمونه 50 تائی از دانشجویان 168 سانتی متر است گفته می شود که میانگین قد جامعهء دانشجویان 168 سانتی متر است این کار یک «برآورد نقطه ای» است که به آن خیلی کم می توان اطمینان داشت ( مثلا ً 1% یا کمتر)و یا گفته می شود که میانگین قد جامعه دانشجویان بین 164 تا 172 سانتی متر است . این کار یک «برآورد فاصله ای» است که به آن بیشتر می توان اطمینان کرد(مثلا ً90%). آمار استنباطی هدف دوم بررسی های آماری را تامین می کند.

3- احتمالات، که خطای براورد های آمار استنباطی را اندازه می گیرد.مثلا ً معلوم می کند یه این استنباط که میانگین قد جامعه دانشجویان در فاصله 164 تا 172 سانتی متر است 90 درصد می توان اعتماد کرد به عبارت دیگر، این برآورد با 90% اطمینان و 10% خطا همراه است.

بنابراین با توجه به توضیحات مذکور آمار توصیفی ، احتمالات و آمار استنباطی سه مبحث مستقل از یکدیگرنیستند.

کاربرد علم آمار

در مبحث تاریخچهء پیدایش علم آمارگفتیم که در گذشته فقط دولت ها، آن هم به صورت بسیار ابتدائی ، از علم آمار استفاده می کردند با گذشت زمان روش های آماری تکوین و تکامل پیدا کردند، و علم آمار، بویژه آماراستنباطی،به عنوان یک شیوه قدرتمند مورد تایید قرار گرفت. نتایج بسیاری از بررسی های علمی با بهره گیری از آمار استنباطی به دست آمده است.

امروزه به جرات می توان گفت که بی مساعدت و همراهی علم آمار انجام هر گونه تحقیق علمی ناممکن(یا دست کم بسیاردشوار) خواهد بود. به طور کلی هر جا که اثبات صحت مدعائی یا فرضیه ای مورد نظر است آمار حضوری فعال و تعیین کننده دارد.

کیرک، آماردان های امروزی را به چهار دسته تقسیم می کند:

دستهء اول، کسانی هستند که مطالبی را که جنبه آماری دارند می توانند بفهمند. دستهء دوم، کسانی که می توانند روشهای آماری بکار ببرند ونتایج به دست آمده را تفسیر کنند. دستهء سوم، آماردان هایی هستند که دیگران در بکار بستن روشهای آماری در زمینه های خاص یاری می دهند. و دستهء چهارم، آمار- ریاضی دان هائی هستند که روش های آماری را توسعه می دهند ، روش های بدیع پدید می آورند یا ویژگی های نوین روشهای گذشته را کشف می کنند.       


نوشته شده توسط محسن کفاش در چهارشنبه 9 فروردین 1385 و ساعت 09:03 ق.ظ
نوشته های پیشین
+ مختصری از فمینیسم+ نیایش های دکتر شریعتی + اصطلاحات سیاسی+ نهج البلاغه+ اصطلاحات سیاسی+ نهج البلاغه+ درجه آزادی+ اصطلاحات سیاسی+ نیایش های دکتر شریعتی+ نهج البلاغه+ مختصری از مکتب فرانکفورت+ نیایش های دکتر شریعتی+ اصطلاحات سیاسی+ نهج البلاغه+ اصطلاحات سیاسی

صفحات: