تبلیغات
ایلیا - ایدئولوژی و طبقه بندی ایسم ها
ایدئولوژی و طبقه بندی ایسم ها | جامعه شناسی ,

ایدئولوژی فلسفه ای سیاسی و اجتماعیی است که در آن توجه به عمل به اندازهء نظر و گاه بیش از آن اهمیت دارد. در واقع سیستمی از اندیشه ها (ایده ها) است که هم می خواهد جهان را توضیح دهد و هم دگرگون سازد. از نظر تاریخی نخستین بار در دوران انقلاب فرانسه پدید آمد و «دوتراسی» (1754-1836) - متفکر فرانسوی - نخستین کسی بود که آن را بکار برد، و مقصود از آن خدمت به انسانها و حتی نجات آنها از جهل با رهاندن ذهنهای آنان از پیش داوریها و آماده کردن آنان برای پذیرش فرمانروائی عقل بود . برخی از تاریخگران فلسفه ، قرن 19 را «عصر ایدئولوژی » نامیده اند.

الف) معنای ناسنجیده؛ که برای هر گونه نظریهء متوجه به عمل و یا هر کوششی برای نزدیک شدن به مسائل سیاسی در پرتو دستگاهی از ایده ها به کار می رود.

ب) معنای سنجیده؛ در این معنا پنج ویژگی می توان بر شمرد:

1) نظریه و برنامه ای کلی دربارهء سازمان سیاسی- اجتماعی دارد،

2) شامل نظریه ای کما بیش جامع در مورد انسان و جامعه و جهان خارج است،

3) رسیدن به این برنامه مبارزه ای را دربر دارد ،

4) نه تنها درپی انگیزش مردم در جهت هدفهای خویش، بلکه به دنبال یافتن هواداران و وفادار است و گاه «سرسپردگی» می طلبد و

5) خطاب آن به عامهء مردم است اما نقش خاصی در رهبری به روشنفکران می دهد.

اما آنچه در مطالعهء ایدئولوژیها مورد توجه است، بررسی ایسم های گوناگون است که در واقع جزئی از ایدئولوژیها به شمار می آیند، چرا که نمی توان با اطمینان هر ایسمی را ایدئولوژی نامید.

تمام ایسم ها ی موجود را می توان به دو مکتب اساسی تقسیم کرد:

یکی "ماتریالیسم" که برای ماده اصالت قائل می شود، و فقط چیزهایی را قبول دارد که بوسیله حسهای ما درک می شوند و به ماوراء الطبیعه نیز اعتقاد ندارد.

  هراکلیت،بوخارین،ترتسکی،کامئوف، رادخ،لنین و استالین از جماهء ماتر یالیستها می باشند.

دیگری "ایده آلیسم" است که برای"ایده" اصالت قائل است و به وجود چیزهائی که حس های ما قادر به درک آنها نیستند نیز معتقد است.

افلاطون،توماس مور،سن آگوستین، و ویلسون در زمرهء ایده آلیست ها بوده اند.

اما مکتب سومی نیز به نام "آگنوستی سیسم" نیز وجود دارد که خواسته است یک طرز فکر سوم عرضه کند، اما نتوانسته است. این مکتب مخلوطی از دو مکتب ماتریالیسم و ایده آلیسم است.

آگنوستی سیسم می گوید:

« تلاش ما در راه شناختن واقعیت اشیاء بیهوده است، عقل انسانی نمی تواند از ماوراءالطبیعه و این گونه مسائل چیزی بفهمد و نباید در این کار دخالت کند».

هیوم و کانت جزو این مکتب بودند.

آگنوستی سیسم ، علم را می پذیرد و می خواهد آنرا توسعه دهد اینجا ماتریالیسم می شود، ولی دو باره علم را تخطئه کرده می گوید علم  تنها از ظواهر اشیاء خبر می دهد، اینجا ایده آلیست می شود.  


نوشته شده توسط محسن کفاش در چهارشنبه 9 فروردین 1385 و ساعت 09:03 ق.ظ
نوشته های پیشین
+ مختصری از فمینیسم+ نیایش های دکتر شریعتی + اصطلاحات سیاسی+ نهج البلاغه+ اصطلاحات سیاسی+ نهج البلاغه+ درجه آزادی+ اصطلاحات سیاسی+ نیایش های دکتر شریعتی+ نهج البلاغه+ مختصری از مکتب فرانکفورت+ نیایش های دکتر شریعتی+ اصطلاحات سیاسی+ نهج البلاغه+ اصطلاحات سیاسی

صفحات: